Home / ΚΕΝΤΡΙΚΗ / Το μικρό χρονικό του Μαραθωνίου της Αθήνας …

Το μικρό χρονικό του Μαραθωνίου της Αθήνας …

Του ΓΙΑΝΝΗ ΜΑΜΟΥΖΕΛΟΥ

Δημοσιογράφου-συγγραφέα

Η δεύτερη Κυριακή του Νοεμβρίου πλησιάζει… Σχεδόν όλοι πια στην Αθήνα και την Αττική γνωρίζουν πως είναι κάθε χρόνο η ημέρα του Αυθεντικού Μαραθωνίου, η μεγάλη αθλητική γιορτή της πρωτεύουσας και όχι μόνο!

Έχοντας μελετήσει και καταγράψει (*) μεγάλο μέρος της ιστορίας του μοναδικού αυτού αγωνίσματος σκέφθηκα πως είναι ενδιαφέρον και χρήσιμο (ειδικά για τους νεότερους ηλικιακά φιλάθλους) να διαβάσουν μερικά χαρακτηριστικά σημεία της…

Ο Μαραθώνας, ως τόπος, είναι ασφαλώς ένα όνομα ξεχωριστό, σύμβολο όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά για όλο τον Κόσμο. Η μάχη του 490 π.Χ. έχει αναγνωριστεί  «ορόσημο της παγκόσμιας ιστορίας», όχι μόνο από ιστορικούς, πολιτικούς & στρατιωτικούς αναλυτές αλλά από διεθνείς οργανισμούς και Κυβερνήσεις.

Τελικά, σαν να συνωμότησε το σύμπαν ή να το θέλησε μια θεία δύναμη, το όνομα ενός αγροτικού οικισμού της αρχαιότητας, ενός χωριού του 19ου αιώνα έδωσε το όνομά του σ’ ένα ξεχωριστό αγώνισμα και συνδέθηκε με ένα αθλητικό γεγονός, παγκόσμιας σημασίας, ανάπτυξης  και αίγλης!

Εννοώ φυσικά τον Μαραθώνιο, η ιστορία του οποίου ξεκινά πριν από 120 χρόνια

  • Αγώνισμα με αυτό το όνομα ή έστω αγώνισμα μεγάλης απόστασης δεν υπήρχε στον αθλητισμό και στους αγώνες της αρχαιότητας, ούτε της ελληνικής ούτε της ρωμαϊκής ή άλλης…

 

  • Δεν υπήρξε ούτε έως τον 19ο αι. ή τα τέλη του 18ου παγκοσμίως, αλλά ακόμη και όταν άρχισαν οι άνθρωποι να ανταγωνίζονται σε δρόμους μεγάλων αποστάσεων (με κάποια υποτυπώδη αθλητική δομή και οργάνωση) το όνομα Μαραθώνιος δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ ως προσδιορισμός αγωνίσματος!

 

  • Ο πρώτη αναφορά σε αγώνισμα από τον Μαραθώνα στην Αθήνα (και συγκεκριμένα έως την Πνύκα) έγινε το 1894 από το Γάλλο Μισέλ Μπρέαλ προς τον Πιερ ντε Κουμπερτέν, χωρίς να γνωρίζει την απόσταση, ενώ προσφέρθηκε να αθλοθετήσει το κύπελλο για το νικητή…

 

– Σε κείμενα σχετικά με τους Ολυμπιακούς του 1896 γίνεται αναφορά στα γαλλικά ή αγγλικά σε αγώνα «δρόμου αποκαλούμενου Μαραθώνιος» όπως το απόσπασμα του προγράμματος του στίβου “The so called Marathon Race…” ή “ Course a pied, dite de Marathon…”

 

  • Η πρόταση του Γάλλου φιλέλληνα υιοθετήθηκε από τη ΔΟΕ και την Οργανωτική Επιτροπή των Α΄ Ολυμπιακών της σύγχρονης εποχής και στις σχετικές περικοπές προγραμμάτων, διακηρύξεων ή εφημερίδων αναφερόταν ως αφετηρία το «τεσσαρακοστόν χιλιόμετρο επί της από Μαραθώνος εις Αθήνας οδού» και τόπος τερματισμού το Παναθηναϊκό στάδιο.

 

  • Ο πρώτος επίσημος Μαραθώνιος στα χρονικά έγινε την Κυριακή 10 Μαρτίου 1896 ως Πανελλήνιος προκριματικός αγώνας και έτσι μεταγενέστερα ο ΣΕΓΑΣ τον κατέγραψε ως

1ο Πανελλήνιο πρωτάθλημα. Πρώτος νικητής στην ιστορία         λοιπόν ο Χαρίλαος Βασιλάκος με 3ώρ. 17 λεπτά.

  • Ένας έκτακτος προκριματικός αγώνας έγινε την Κυριακή 24 Μαρτίου 1896 με νικητή τον Γεώργιο Λαυρέντη με 3ώρ.11’ 27’’

 

Σ’ αυτόν ο Λούης ήταν 5ος με 3ωρ.18’27’’, αλλά η επιλογή του να περιληφθεί στην ομάδα που θα εκπροσωπούσε την Ελλάδα (χάρη στην επιμονή του μέλους της οργανωτικής επιτροπής και αφέτη ταγματάρχη Παπαδιαμαντόπουλου) τον οδήγησε στο Πάνθεον!

Την Παρασκευή 29 Μαρτίου 1896 ευτύχησε να γίνει ο πρώτος ολυμπιονίκης του νέου αγωνίσματος!

  • Έχουμε λοιπόν στην Αθήνα 1) πρώτη αναφορά και τέλεση αγωνίσματος δρόμου μεγάλης απόστασης με το όνομα «μαραθώνιος», 2) σταθερά σημεία εκκίνησης (άλλοτε το γεφυράκι του δρόμου στην είσοδο του Μαραθώνα) και τερματισμού (Παναθηναϊκό στάδιο), 3) απόλυτη σύνδεση & συνάφεια με αυτά των πρώτων αγώνων του 1896, 4) ταύτιση της διαδρομής –γεωφυσικά & ιστορικά – με σημεία αναλλοίωτα στο πέρασμα των χρόνων, στον τότε δρόμο από τον Μαραθώνα στην Αθήνα, 5) αμετάβλητη υποχρεωτική point to point διαδρομή για τον Μαραθώνιο.

     

Στα παραπάνω στηρίχθηκε δικαιολογημένα ο ΣΕΓΑΣ και έδωσε το 2014 τον επιθετικό προσδιορισμό «αυθεντικός» στον Μαραθώνιο της Αθήνας δίνοντας έμφαση στην μοναδικότητα και στο ξεχωριστό χαρακτήρα του.

 

  • Για τις γυναίκες το πρωτάθλημα ξεκίνησε το 1982 (7/11) και στην αυθεντική διαδρομή έγινε πρώτη φορά το 1990.
  • Στους άνδρες από τα 85 (με το εφετινό) πρωταθλήματα 68 έχουν γίνει στην Αθήνα (16 σε άλλες πόλεις) αλλά 57 αγώνες στην «αυθεντική» διαδρομή και 11 σε διαφορετικές.
  • Ένας άλλο θεσμός με μεγάλη απήχηση στους φιλάθλους ήταν οι Βαλκανικοί στο πλαίσιο των οποίων έχουν διεξαχθεί 16 κούρσες μαραθωνίου στην Αθήνα, μόνο ανδρών. Η τελευταία Πέμπτη 13/9 1984.

 

  • Δύο φορές διεθνής μαραθώνιος αφορούσε το Ευρωπαϊκό πρωτάθλημα στίβου. Το 1969 μόνο ανδρών και το 1982 ανδρών και γυναικών (12/9).

 

  • Το 1991 διεξήχθη στο πλαίσιο των Μεσογειακών Αγώνων και το 1995 το 6ο Παγκόσμιο Κύπελλο μαραθωνίου της IAAF, σε συνδυασμό με τον εορτασμό των 100 χρόνων από την αναβίωση των Ολυμπιακών.

 

  • Πολύ σπουδαία διοργάνωση το Παγκόσμιο πρωτάθλημα στίβου του 1997 είχε στο πρόγραμμα κούρσες Μαραθωνίου ανδρών και γυναικών, σε διαφορετικές ημέρες με ισπανική και ιαπωνική επικράτηση αντίστοιχα.

 

  • Το 2004 οι αγώνες των Ολυμπιακών της Αθήνας είχαν ξεχωριστό χρώμα και αίγλη, με την γιαπωνέζα Μιζούκι Νογκούτσι και τον Ιταλό Στέφανο Μπαλντίνι να στέφονται ολυμπιονίκες εκεί περίπου που είχαν σταθεί οι πιονέροι του αγωνίσματος 108 χρόνια νωρίτερα!

 

Τέλος αγώνας για έναν άλλο θεσμό, το πρωτάθλημα του CISM έγινε το 2010 (σε συνδυασμό με τον ΑΜΑ).

 

 

* Σημ: Πολλά περισσότερα στα βιβλία μου ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ-Ραντεβού με την ιστορία (Αγκυρα 2010, The Authentic Athems Marathon –History & grate moments from 1896 to the present (ΣΑΛΤΟ , 2014), Έλληνες και Μαραθώνιος (Runner Magazine, 2011).

error: Content is protected !!